S.M.A-bedevaarten ontwikkelen zich succesvol
Missionaire reizen van Cadier en Keer naar Czestochowa

door Ton Storcken
De S.M.A. heeft zich midden jaren tachtig in Polen gevestigd. Dat was een goede beslissing, zo blijkt inmiddels. Na twee decennia flink aan de weg timmeren en met hulp van met name de Nederlandse provincie maakt de Sociëteit in Polen nu integraal en volwaardig deel uit van de Poolse Kerk. Twintig jonge priester- en lekenmissionarissen - van wie er vijftien werkzaam zijn in Afrika - maken deel uit van deze nieuwe enthousiaste tak aan de S.M.A-boom.

Ze nodigden de Nederlandse S.M.A. uit voor een bedevaart naar Czestochowa en een kennismakingsreis door Polen. Vanuit het missiehuis in Cadier en Keer, waar zeven jonge Poolse S.M.A.-errs hun opleiding tot missionaris ontvingen, werd een start gemaakt. Leden en vrienden van de S.M.A. werden met name via Onze Krant gevraagd hun belangstelling te tonen hetgeen resulteerde in vijf volle bussen naar Czestochowa de afgelopen vier jaren.

Gelogeerd werd in uitstekende hotels en tijdens de middag- en avondmaaltijden werd de Poolse keuken eer aangedaan. Het imago van worst, knoflook, aardappelen en veel wodka werd doorbroken. Zo werd de soep opgediend in een uit deeg gebakken kommetje (met deksel!) dat in zijn totaliteit bewonderd verorberd kon worden. Sauzen, vruchten, gevogelte en karbonades werden geproefd en door iedereen goed bevonden. En verder werden diverse soorten bier en vruchtdranken getest en genoten. Ook de culinaire cultuur is een ontdekking ook al staat de Poolse keuken dichter bij de Nederlandse dan bijvoorbeeld de Franse.

Op het historische en culturele vlak werd onder andere de oude cultuurstad Krakow (Krakau) bezocht met haar eeuwen oude kathedraal en koninklijk paleis. Verder maakte het optreden van een groep met folkloristische zang, dans en muziek onderdeel uit van elke reis. Het geboortehuis van Johannes Paulus II werd bezocht en in de kerk waar hij gedoopt werd en zijn eerste H.Communie deed, vierden de S.M.A-pelgrims eucharistie. Diep onder de grond werd het Unescomonument van de zoutmijnen van Wieliczka bewonderd. Ook aan Auschwitz en Birkenau en hun verschrikkelijk verleden werd tijdens de reizen niet voorbijgegaan.

Het hoogtepunt was natuurlijk telkens het bezoek aan het heiligdom van O.L. Vrouw in Czestochowa, waar nog niet zo heel veel niet-Polen te bespeuren zijn. De Zwitsers en de Nederlanders zijn er de kleinste groepen pelgrims. Daarom kregen we telkens een voorkeursbehandeling en mochten er de eucharistie vieren rondom de icoon.

Missionair
De missionaire opdracht van de S.M.A. is en zal steeds blijven het waar maken van de Blijde Boodschap van Jezus Christus in solidariteit met de mensengemeenschappen van en op het Afrikaanse continent. Dat is haar charisma en daaraan tornen is tornen aan haar eigen wezen. In Polen echter hebben we op alle vijf de tochten geen Afrikaan ontmoet. Wel hebben we voor hen en hun missionarissen gebeden, maar daar hoef je niet specifiek voor naar Czestochowa te gaan.

Het is echter de S.M.A. niet verboden en het doet geen afbreuk aan haar doelstellingen om naast haar primaire taak temidden van Afrikanen ook andere aspecten van missie na te streven. En als missie onder meer “verandering” betekent in de zin van: handen en voeten geven aan de beleving van de Blijde Boodschap die ons meer doet groeien tot de gemeenschap van Jezus Christus, dan mogen deze bedevaarttochten geboekt staan als bescheiden bijdragen daaraan.

We verlieten immers - zij het voor slechts een week - ons eigen vaak zo hoog geprezen have en goed in Nederland. We stelden ons open voor een andere cultuur en een andere vorm van kerkbeleving , waarover we voorheen vaak al een uitgesproken mening hadden. We werden en rijker van. We kwamen dichter bij een volk, een cultuur en een beleving van het katholieke geloof die ons zeker tot nadenken brachten. Polen is in dat alles een land van de toekomst. De Poolse cultuur in al haar uitingen van schilder- en beeldhouwkunst, van architectuur en muziek tot en met haar verfijnde keuken is een verrijking voor wie er zich nog niet bewust van was. We zijn allemaal anders teruggekomen, zeker waar het onze mening over Polen en het Europa van morgen aangaat.

Maar we hebben niet alleen iets ontvangen. We hebben ook getuigenis afgelegd. We hebben er laten zien dat hoe sterk de kerk in Nederland ook veranderd is nog verandert, dat dit zeker niet altijd ongunstig is en dat velen door de veranderingen hun trouw aan Christus en Zijn Moeder niet verloren hebben. Dat we de moed niet verliezen en opnieuw willen nadenken en verder bouwen aan de kerk en het Europa van morgen. Dat zal een kerk zijn met een rijkdom aan regionale verschillen en eigenheden en die met daarvoor toch één wil zijn, met begrip voor elkaars verleden en met vertrouwen in een een gezamenlijke toekomst. Ook dat is bouwen aan het Koninkrijk Gods.

Bijdrage voor Afrika
Tot slot mag niet onopgemerkt blijven dat de vijf succesvolle bedevaarten geld hebben opgeleverd. Dit is besteed aan het opknappen van een missiehuis in de Centraal Afrikaanse Republiek dat nodig daaraan toe was. Ook werden er zonnepanelen aangeschaft voor het opwekken van elektriciteit waarvan men daar van verstoken was en kwam er een satelliet- telefoon, zodat er gecommuniceerd kan worden met ziekenhuis, andere missieposten en onder meer kerstwensen overgebracht kunnen worden naar Polen en elders. Ook is er nog een motorfiets aangeschaft voor een van onze missionarissen in Togo.

De eventuele meeropbrengst van de bedevaarten zullen ook in de toekomst in hun totaliteit steeds weer besteed worden aan jonge priester- en lekenmissionarissen, zowel Nederlanders als Polen die sinds 1990 hun opleiding in Cadier en Keer hebben ontvangen. De zesde bedevaart naar Czestochowa kondigt zich al aan en zal plaats vinden van 10 tot en met 15 juli 2006. Geïnteresseerden zijn van harte welkom om mee op tocht te gaan.

Overige reizen
Door het succes van de reizen naar Czestochowa heeft de S.M.A. inmiddels meer bedevaarten in haar programma opgenomen. Zo vond afgelopen juli een succesvolle bedevaart naar Lichen in Noord-Polen plaats. Voor oktober staat een reis naar Lourdes gepland en voor volgend jaar juli staat Lyon op het programma in verband met het 150-jarig bestaan van de S.M.A.