
door Koos Janssen S.M.A.
De vreugde van het geloof wordt nergens ter wereld zo intens beleefd en uitgedragen als in Afrika. De gelovigen leven letterlijk mee met de Bijbelverhalen en generen zich niet om tijdens vieringen hun blijdschap te tonen. Maar ook hun verdriet, zoals blijkt tijdens de paasdagen in Ghana.
Het spel van licht, vuur en water in de Paasnacht is een mooie viering waaraan mensen in Ghana steeds veel vreugde beleven. Het feest van Pasen is ook zo sterk in tegenstelling met wat herdacht werd op Goede Vrijdag. Op die dag was iedereen in een rouwstemming vanwege het sterven van iemand die zo veel voor mensen had gedaan zijn leven lang. Veel mensen dragen op die Vrijdag dan ook de traditionele kleding die past bij rouw namelijk zwart en rood. Op veel plaatsen wordt de kruisweg gespeeld en mensen huilen tranen met tuiten om wat Jezus werd aangedaan.
In de Paasnacht spelen we met vuur. “Ik ben gekomen om op aarde een vuur te ontsteken, en wat zou ik graag willen dat het al brandde.” Vuur geeft warmte waaraan een mens zo’n behoefte heeft. Het is ook de bron van licht. We ontsteken de kaarsen en doen dit in fases, zodat het langzaam licht wordt alsof het dageraad is en het daglicht al aan het komen is. We verwelkomen in onze geloofsgemeenschap Hem die we hebben leren kennen als het licht der wereld; dat belijden we elk jaar weer als we Pasen vieren en vandaar ook dat jaartal in de paaskaars. Hij heeft toch het meest duistere dat ons kan treffen – de dood – overwonnen.
Mensen vinden het prachtig dit te mogen vieren na de dagen van rouw. Het gebeurde eens dat iemand, toen alle kaarsen en lichten aan waren, riep: “Clap for Him.” Het was de kortste geloofsbelijdenis die ik ooit had gehoord, maar het was wel heel echt. Gelukkig is daarmee het vieren van de Paasnacht nog niet over. Er is nog de wijding van het water, nadat de mensen het goede nieuws hebben gehoord dat Hij verrezen is en een bron van levend water wil zijn.
Meestal zijn er grote aantallen dopelingen, volwassenen en kinderen. Je kunt geluk lezen op het gezicht van alle mensen als de nieuw gedoopten met druipend hoofd terugkeren naar hun plaats in de kerk. Een geweldige blije ervaring voor alle betrokkenen. Op en rond het priesterkoor staat het vol tonnen van allerlei formaat, vol met kruiken en flessen vol water. Tijdens de dienst wordt het water gewijd en iedereen neemt dit wijwater graag mee naar huis, want het is toch wel heel speciaal, omdat het gewijd is tijdens de Paasnacht.
De celebrant gaat dan rond om de gelovigen met het nieuwe water te zegenen. Als een milde regen komt het water op de mensen neer. Hoe meer water des te beter. Echt volop de moeite waard dit schouwspel eens te zien. Met wijd open handen probeert men zo veel mogelijk water op te vangen, dat men dan verder zelf over het lichaam uitstrijkt. Een celebrant die voldoende voeling heeft met de verlangens van zijn parochianen zal ook heel scheutig zijn met het nieuw gewijde water. Hij zal er een water- feest van maken en in het klimaat van Ghana droogt alles weer vrij vlug.
Het spelen met vuur, licht en water in de kerk; het vieren van het licht dat duisternis overwint, van water dat nieuw leven geeft; het vieren van de verrijzenis van de Heer, dat inspireert mensen te feesten. Vooral Tweede Paasdag of Paasmaandag is een feestdag voor verenigingen en groepen, die dan uitgaan voor een picknick. Iedereen brengt eten mee voor zichzelf, maar ook voldoende om met anderen te delen. Mensen die zich dat kunnen veroorloven, brengen zelfs k  ratten drank mee om uit te delen aan vrienden, maar ook aan mensen die niets anders te delen hebben dan hun inzet en hartelijkheid. Ze brengen snoepjes mee om uit te delen aan kinderen. Iedereen probeert anderen blij te maken en te verrassen.
Meestal zorgt een brassband die is ingehuurd voor de muzikale omlijsting. Pasen vieren in Ghana is elk jaar weer een gebeurtenis en het heeft alles te maken met het opstaan uit de dood van Hem, die zich voor ons heeft gegeven. Een voorrecht dit zo vaak te hebben mogen meevieren.
Pater Koos Janssen werkte jarenlang als missionaris in Ghana. |